Berichten weergeven met het label twijfelproject. Alle berichten weergeven
Berichten weergeven met het label twijfelproject. Alle berichten weergeven

maandag 29 juli 2013

het probleem met homeopathie

Het is een gifbeker die ik kennelijk tot de bodem moet leegdrinken voordat ik de kwestie kan laten rusten. Ik heb onlangs het forum dat uit mijn twijfel-experiment voortvloeide verlaten, omdat ik het tòch niet kon laten er iedere dag op te kijken. De druppel was een discussie over de definitie van homeopathie.
Mensen kunnen (tot mijn verdriet overigens) zeer emotioneel reageren als ik zeg dat ik denk dat homeopathie gewoon niet werkt. Als ik dan doorvraag blijkt veelal dat zij iets anders verstaan onder homeopathie dan ik, dat zij bijvoorbeeld baat hebben gehad bij iets dat eigenlijk fytotherapie is, maar dat hun therapeut als homeopathie aanbood. Ik vind dat een kwalijke zaak. Hoe meer ik er in duik en hoe meer ik open sta voor alternatieve geneeswijzen, hoe meer ik in een spagaat kom: ik wìl al die mensen die hun vertrouwen in de reguliere wetenschap hebben verloren niet kwetsen. Ik begrijp ze heel erg goed, maar aan de andere kant ontdek ik steeds meer dat alternatieve geneeswijzen gevaarlijk kunnen zijn, zelfs als ze met de beste bedoelingen en in volle overtuiging worden toegepast.
Enige tijd terug werd mij de vraag gesteld waarom ik toch zo'n grenzeloos vertrouwen had in de wetenschap. De context waarin de vraag werd gesteld deed mij aan het twijfelen slaan. Ik raak nu echter een beetje uitgetwijfeld. Ik ben er steeds meer van overtuigd dat je iets belangrijks als je gezondheid niet moet toevertrouwen aan iemand die er niet of onvoldoende voor geleerd heeft.

Vergelijking: er gebeurt een ongeluk in een kerncentrale, wie zou JIJ de leiding over het crisisteam geven: een wichelroede-loper met hbo-certificaat natuurkunde of een kernfysicus? Ja, de kern-fysicus heeft misschien een rotkarakter en de kans dat hij een verkeerde beslissing neemt is aanwezig, maar ik zet er dan eerder een andere kernfysicus naast, om een oogje in het zeil te houden dan dat ik de wichelroedeloper aan het woord laat, want ik denk toch echt dat kernfysici beter begrijpen hoe die kerncentrale werkt.

Ik denk dat weinig mensen het met mij oneens zullen zijn. We snappen zelf immers ook weinig van de onderliggende wetenschap, maar het feit dat zo'n centrale stroom kan opwekken, bewijst toch dat de theorie erachter moet kloppen en die professor Turkenburg (what's in a name) schijnt ervoor geleerd te hebben. Het is niet gezegd dat hij de boel kan redden, maar hij maakt wel de grootste kans.
Waarom hebben we dan ineens géén vertrouwen in een reguliere arts, die ook niet alle problemen kan oplossen en kloppen we aan bij iemand die veel lager geschoold is en die een geneeswijze uitoefent waarvan een groter effect dan placebo niet bewezen kan worden? Het is DIT verschijnsel dat mij zo fascineert en ik zeg dat in solidariteit met de mensen die naar alternatieve genezers toegaan, want ik heb het zelf òòk gedaan en naast de negatieve ervaring van mijn echtgenote heb ik ook positieve ervaringen gehad.

Terug naar het misverstand over homeopathie. Het stukje hieronder heb ik van de website van skepsis.nl. Ik weet dat sommige lezers daar moeite mee hebben, maar ik vond het nergens beter en objectiever uitgelegd. Het is onderdeel van een groter artikel over homeopathie van Marc Meuleman, dat echt de moeite waard is om te lezen voor een beter begrip van en wat mij betreft onbegrip voor deze geneeswijze. De titel zegt eigenlijk al het meeste:

Homeopathie is geen plantengeneeskunde

Homeopathie wordt vaak verward met plantengeneeskunde (fytotherapie). Dat beide beschouwd worden als natuurlijke geneeswijzen zal daar wel niet vreemd aan zijn. De verwarring wordt echter ook in de hand gewerkt door het feit dat homeopaten soms een beroep doen op plantengeneeskunde. Vooral de veel verkochte homeopathische 'zelfzorgmiddelen', die zonder recept verkrijgbaar zijn, blijken in vele gevallen tot de fytotherapie te behoren.

Toch bestaat er een fundamenteel onderscheid tussen beide soorten geneeskunde. In de kruidengeneeskunde werkt men uitsluitend met plantenextracten, terwijl in de homeopathie ook minerale, dierlijke, menselijke, scheikundige en farmaceutische stoffen worden aangewend. Belangrijker evenwel is dat homeopathie op de gelijkheidswet steunt, daar waar kruidenmiddelen een tegengesteld effect sorteren. Een typisch homeopathisch middel tegen slapeloosheid bijvoorbeeld is 'Coffea', een cafeïnepreparaat. In de kruidengeneeskunde wordt deze klacht behandeld met Valeriaan, een middel dat ontspannend en slaapbevorderend werkt. Een ander essentieel verschil ligt in de verdunning. Door hun extreme verdunning bevatten homeopathische middelen van de werkzame stof weinig of geen moleculen meer. Ze hebben geen enkele farmacologische werking en zijn bijgevolg onschadelijk. Kruidenmengsels van hun kant bevatten wel degelijk actieve, farmaceutische stoffen. Dat betekent dat ze naast geneeskrachtige effecten ook negatieve bijwerkingen hebben.

Kruidenmiddelen kunnen dus, in tegenstelling tot de extreem verdunde homeopathische middelen, schadelijk zijn. En dat is nu precies het probleem. Het 'alternatieve' aspect van de plantengeneeskunde ligt niet in het gebruik van planten en kruiden, maar wel in de vaak onwetenschappelijke manier waarop ermee wordt omgegaan. Niet alle van deze middelen hebben namelijk de klinische veiligheidstests ondergaan die voor klassieke geneesmiddelen zijn vereist, waardoor de werking en de risico's ervan minder bekend zijn. Een wetenschappelijke evaluatie van alle middelen zou daar verandering in moeten brengen.

zondag 21 juli 2013

en de volgende dag gezond weer op

Dit is de laatste entry die over het twijfelproject gaat: er bleek bij een derde van de groep behoefte om er mee door te gaan. Ik vind dat prima, mits de groep even ge-reset wordt en ik als gewoon lid en meer niet, af en toe eens een bijdrage kan doen, als ik daar voor voel.

Ik heb iemand weten te bewegen een groep op te richten waarin zonder gevloek, gescheld en vleeswaren over van alles met elkaar gediscussieerd kan worden. Er zijn dus nog méér doelstellingen behaald bij dit experiment dan ik gisteren dacht.

https://www.facebook.com/groups/361508673951490/

Mooi en dan gaan we nu weer over naar het belangrijkste onderwerp van dit blog. Kijk eens wat er gisteren door de bus rolde:

zaterdag 20 juli 2013

stekker eruit

Inmiddels heb ik aangekondigd dat ik zondag de twijfelgroep ophef. Ik ben er samen met enkele mensen veel wijzer van geworden, maar ik had met mezelf (en met mijn echtgenote die überhaupt haar twijfels over het hele project had) afgesproken dat als ik er na een week op één of andere manier geen goed gevoel over zou hebben ik er mee op zou houden. Dit project moest gedaan worden omdat ik voor mijzelf iets wilde onderzoeken. Daar had ik de hulp van andere mensen bij nodig. Aan de oppervlakte leek het allemaal uitstekend te gaan, maar er waren ook enkele ontwikkelingen die mij zorgen baarden: mensen die zich juist dóór en ondanks de respectvolle aard van enkele educatiepogingen dieper gingen ingraven in 'de andere wereld'. Ook hield iemand het voor gezien, verwijderde al haar berichten toen ik in een privé-bericht enkele retorische tips en trucs had aangereikt. Dat effect was niet mijn bedoeling.
Het kan paranoïa van mij zijn, maar ik had het idee dat de beschaafde manier waarop nu nog in de discussies grapjes met elkaar gemaakt werden zou kunnen omslaan. Ook werd er eigenlijk maar door 5 a 6 mensen van de ruim 30 gedebatteerd. Ik kreeg een heel vriendelijk mailtje van één van de 'toeschouwers' dat het niet hààr observatie was dat alle leden veilig waren in de groep. Dat en het feit dat ik mijzelf betrapte op geproest bij een wel héél erg onwaarschijnlijke hypothese die iemand doodleuk als onomstotelijk feit presenteerde, waren de signalen die mij aan de noodrem deden trekken. Er waren wel wat bijkomende redenen, zoals dat niemand medebeheerder wilde worden maar dit hierboven gaf de doorslag.

Ik heb enkele berichtjes gekregen van mensen die het jammer vinden en één daarvan liet in een bedankje weten dat ik bij minstens één persoon had bereikt wat ik gehoopt had: met meer respect kijken naar andermans visie en heroverwegen van de eigen zekerheden.

Dat deed mij goed.


vrijdag 19 juli 2013

water dat omhoog stroomt

Er is afgelopen week iets heel vervelends gebeurd. Ik wil en kan daar niet op ingaan en voorzover ik dat toch deed op dit blog heb ik het verwijderd.

Het twijfelproject loopt nog steeds. Ik krijg de indruk dat iedereen zich nog steeds veilig voelt en ik denk zelfs dat er een klein aantal mensen is dat daadwerkelijk probeert te begrijpen hoe er aan de 'overkant' gedacht wordt. Ook leren we en passant hoe het toch kan dat water zonder pomp bovenin de boom komt:

http://www.goeievraag.nl/vraag/wetenschap/biologie/water-hoog-bomen.77471

http://nl.wikipedia.org/wiki/Worteldruk

http://nl.wikipedia.org/wiki/Hyperion_%28boom%29

woensdag 17 juli 2013

fanmail

Je krijgt leuke berichtjes:


"Beste Jan, wij nietige mensen doen ons vaak zo krachtig voor, ervaring heeft mij echter geleerd dat het tegendeel niet onderschat moet worden, door deze groep in het leven te roepen is er ook een plaatsje ingeruimd voor twijfelaars. Daar ben ik je dankbaar voor en met mij ook anderen. Heb inmiddels al leuke reacties mogen ontvangen en kunnen geven.
SK6 en groetjes van twijfelaar ******"


en minder leuke berichtjes, waarvan ik de beschrijving nu (een dag later) heb verwijderd. Ik zat nog teveel in de emotie en ook al noemde ik geen namen, in zekere zin schond ik toch iemand's privacy.

dinsdag 16 juli 2013

Een klein duwtje is soms genoeg

Vanavond ben ik erg optimistisch over waar mijn nieuwe projectje naar toe gaat. Er worden discussies gestart die redelijk soepeltjes verlopen. De groep lijkt vanzelf vorm te krijgen. Een handjevol mensen heeft zich kort voorgesteld. Wat daarbij opviel was dat ze het erg dapper vonden van mij en van het andere lid dat zich zo kwetsbaar opstelde, maar dat ze zelf liever volstonden met oppervlakkige informatie als leeftijd, studie, burgelijke staat en waar zij ongeveer staan: meer sceptisch of meer alternatief, zoals men het voorlopig voor het gemak even noemt. Het zijn ook deze mensen die de onderwerpen bedenken. Die waaieren een klein beetje voorbij mijn oorspronkelijke afbakening, maar met bijvoorbeeld de motivatie: "economie is in zekere zin toch ook iets (boven)natuurlijks" neem ik vooralsnog genoegen. Er lijkt vooral behoefte om zoals iemand het zei: "discussiëren òm het discussiëren". We hebben nu 32 leden.

Ik probeer zo weinig mogelijk te modereren, hou ook niet alles bij. Alles lijkt zich tamelijk organisch te ontwikkelen. Soms stel ik wel vragen, om voor mezelf iets duidelijk te krijgen. Komend weekend wil ik evalueren en naar aanleiding van de ervaringen van de leden, de doelstelling en de regels van de groep definitief vaststellen (als er tenminste animo is om hiermee door te gaan).
Ik heb twee leden gevraagd om met mij enigszins op te letten of alles een beetje netjes verloopt. Daarnaast kan natuurlijk iedereen die het gevoel heeft dat er iets misgaat mij een privé-berichtje sturen.

zondag 14 juli 2013

Nieuw project

Het is eigenlijk een te lang verhaal om uit te leggen, maar in de afgelopen dagen is bij mij een fascinatie gegroeid voor het debat tussen wat ik heel kort door de bocht: gelovigen en ongelovigen noem. Ik merkte tijdens een discussie op een facebook-pagina dat het mij een kick gaf, om in plaats van direct met mijn eigen mening te reageren op iets, vragen te stellen bij alle zonder-meer-aannames die ik in de berichten van anderen tegenkwam. Ik kreeg van verschillende mensen vervolgens te horen dat ze het zo knap vonden dat ik heel scherp de vinger op de zere plek legde, zonder diegene te beledigen, of te kwetsen. Iemand zei dat hij het mooi vond om te zien dat mensen die aanvankelijk meteen met hun mening klaarstonden toch een beetje bijdraaiden, wanneer ik rustig vroeg of ze konden uitleggen waarom iets voor hen vanzelfsprekend was.
Vervolgens werd de discussie (ging over alternatieve geneeswijzen) verwijderd door de moderator. Dit was waarschijnlijk omdat het de doelstelling van de pagina over praktische vragen, trucs en tips voorbijschoot.
Vervolgens heb ik gevraagd in diezelfde groep of iemand dan een website of forum wist waar mensen met grote meningsverschillen over gevoelige zaken respectvol met elkaar konden praten. Niemand kon iets bedenken. Ik heb een etmaal nagedacht of ik gehoor zou geven aan een roeping om zèlf zo'n pagina in het leven te roepen.

Onder het voorbehoud dat het hier een experiment betreft heb ik het gedaan:

https://www.facebook.com/groups/twijfelenismoedig/

Dit is een experimentele groep, met als voorlopig doel om uit te vinden of er behoefte is aan een plek op internet waar mensen met grote meningsverschillen op een respectvolle manier met elkaar kunnen discussiëren over zaken als geneeskunde, geloof en ongeloof, natuurwetenschap en bovennatuurlijke zaken.
Het is voor de oprichter tevens een experiment om te zien of het überhaupt mogelijk is zo'n groep netjes draaiende te houden zonder dat er druk gemodereerd/ingegrepen moet worden.

Voorlopige vuistregels:

1. Geen enkel idee, hoe ongelooflijk ook, mag belachelijk gemaakt worden, stel op kalme wijze vragen.
2. Denk na (twijfel) voordat je reageert.

Leuk om te lezen (maar niet noodzakelijk)

http://nl.wikipedia.org/wiki/Pyrrho_van_Elis

http://nl.wikipedia.org/wiki/Socratische_methode 
 Mijn inspiratie voor dit idee komt verder voort uit video's als deze: