Posts weergeven met het label wat ik zoal lees. Alle posts weergeven
Posts weergeven met het label wat ik zoal lees. Alle posts weergeven

dinsdag 29 mei 2018

Chopin


Dit boek heb ik in twee dagen uitgelezen, nagenoeg aan één stuk. Wat heerlijk leesbaar geschreven, spannend ook. Het is echter weer typisch iets voor mij om steeds te verzuchten: "oh, wie was Gurwoski ook alweer?" en dan terug te bladeren en te zoeken, om pas tegen het einde van het boek te kijken of er misschien een persoonsregister achterin staat en inderdaad...

Hoewel ik Chopin al had behandeld, heeft dit boek mij nog veel meer doen ontdekken. Kijk eens wat die man allemaal geschreven heeft in zijn korte leven en dat zijn stuk voor stuk géén John Ewbank-liedjes hoor.


Gisteren heb ik een stukje voor de Rode Leeuw geschreven over mijn klassieke revival en aangezien geen van jullie op dat blad, of moet ik "Zine" zeggen, geabonneerd is staat het hieronder. Goh, da's een tijd geleden. Ben ik ook wel weer trots op, een heus artikel geschreven

Vreemde geluiden van Chopin en Brahms

Sta mij toe mijzelf eerst even voor te stellen. Ik ben een oud-leerling van onze hoofdredacteur. In de jaren 90 van de vorige eeuw studeerde ik schoolmuziek in Zwolle. Zo'n twintig jaar ben ik in het muziekonderwijs werkzaam geweest en één van mijn kinderliedjes is per ongeluk een hit geworden en door diverse DJ's in het buitenland geremixt: www.inmyspaceship.nl.
Ik heb een zwak voor vreemde geluiden en rare snuiters in de muziek. Zo schreef ik in mijn studietijd in dit blad al over Victor Borge, Spike Jones en PDQ Bach (Peter Schickele). Niet over Hans Liberg, er zijn natuurlijk grenzen.
Aanleiding voor dit stukje is mijn podcast (radioprogramma dat op internet te beluisteren en/of te downloaden is) "Vreemde Geluiden", ooit begonnen op de lokale omroep Zwolle, vaak van vorm veranderd en nu zelfstandig en onafhankelijk op het grote net. De naam is uiteraard een knipoog naar het programma Vrije Geluiden van de VPRO en ik zou zelfs durven beweren dat de geluiden in mijn programma momenteel aanzienlijk vrijer zijn dan op zondagochtend op TV: 78-toeren schijven, 'slappe' reclameplaatjes, ja zelfs grammofoonplaten van chocolade (echt waar!) surrealistische klankmontages, ongebruikelijke uitvoeringen van bekende muziek ongeacht het genre, obscure cassettebandjes met amateurmusici en nu we het daar toch over hebben: musicerende kinderen en meer. Ik haal bij de kringloopwinkel weg wat anderen laten liggen en probeer daar pareltjes in te ontdekken.
Onlangs vond ik een stapel 10 inch LP's uit wat eind jaren 50, hooguit begin jaren 60 van de vorige eeuw geweest moet zijn, getiteld "Muziekkring voor de jeugd". Hierop staan bekende Nederlanders die de levensgeschiedenissen van grote componisten vertellen en muziekvormen uitleggen. Ik besloot om de komende periode iedere aflevering één zo'n plaat als rode draad te nemen en er zelf dingen rondom heen te zoeken. Dit levert vaak meer op dan ik redelijkerwijs in één aflevering kwijt kan.
In aflevering 201 en 202 verhalen Mies Bouman en Willem Andriessen over het leven van Frederic Chopin, met natuurlijk de reeds lang achterhaalde mythe dat deze als peuter midden in de nacht uit zijn ledikantje kroop, op de pianokruk klom om een stuk dat hij zijn moeder had horen uitvoeren, perfect na te spelen. U heeft er trouwens geen idee van hoeveel bewerkingen er van de zgn. minutenwals zijn en dan heb ik de Barbara's en Jasperina's nog achterwege gelaten.
In VG202 kon ik het niet laten om er stukjes van een stereo testplaat van Mies Bouman met die andere Willem (Duys) in te verwerken. Ik hoop dat u nu ongeveer een idee heeft van wat u te wachten staat, mocht u zo'n uitzending aanklikken. In aflevering 203 en 204 schetsen Sigrid Koetse en Jan Retèl - die overigens nog getrouwd zijn geweest, wat is internet toch prachtig- een beeld van Johannes Brahms.
Tijdens mijn eigen research kwam ik er achter dat in de popmuziek, met name de meer progressief of symfonisch gerichte groepen stukken van deze componist hebben gebruikt. Zo heeft de band "Yes" ongelooflijk veel m.i. mooie en creatieve dingen op de plaat gezet, maar incidenteel sloegen ze weleens een klein plankje mis en dat was, zo moet ik er ter verdediging bij zeggen niet altijd geheel hun eigen schuld. Zo kwam er door logistieke en contractuele obstakels op de LP 'Fragile', november 1971 geen enkel stuk waaraan de band als geheel had meegewerkt. De net ingehuurde toetsenist Rick Wakeman, bekend van de groep The Strawbs, pianist van David Bowie en verantwoordelijk voor het mooie arrangement van diens "Life on Mars" -wat overigens weer voortkomt uit het Franse chanson 'Comme d'habitude, later bekend geworden als Frank Sinatra's My way, maar dat voert nu even te ver- deze klassiek geschoolde klavierspeler dus had geen tijd meer om zelf iets te schrijven en kwam met de bewerking "Cans and Brahms". Nadien omschreef Wakeman het resultaat als "dreadfull", maar ja... intussen is het genadeloos voor het nageslacht vastgelegd.
Niet alleen Rick Wakeman heeft zijn vingers gebrand aan Brahms, ook onze eigen Thijs van Leer kon er wat van. Van zijn groep Focus zag in 1974 de LP Hamburger Concerto het licht. De titel is een duidelijke verwijzing naar de Brandenburger Concerto's van Johann Sebastian Bach en ik verkeerde dan ook lange tijd in de veronderstelling dat het klassiek klinkende titelstuk ook wel van Bach geweest zal zijn, maar dat is niet zo. Het is van Brahms, die zoals bekend in Hamburg geboren en getogen is. Dat is de reden waarom van Leer het stuk zo noemde en aldus lijkt het weer een beetje te kloppen. Maar schijn bedriegt. Brahms had voor dit stuk weer leentjebuur gespeeld bij Joseph Haydn. Het komt namelijk uit de "Variationen über ein Thema von Joseph Haydn", opus 56 uit 1873. Eerder greep hij terug op thema's van Schumann, Händel en Paganini, maar de Haydn variaties zijn misschien wel het indrukwekkendst. Dan zijn we er echter nòg niet. Brahms verkeerde waarschijnlijk ten onrechte in de veronderstelling dat het hier een werk van de door hem bewonderde componist betrof. Hij kreeg van zijn vriend de Haydn biograaf Carl Ferdinand Pohl een transcriptie van een "divertimento No. 1" dat werd toegeschreven aan Haydn. Het tweede deel hiervan droeg de titel "St Antonius Koraal" en deze beweging gebruikte Brahms in zijn geheel als thema voor de variaties.
Maar er is meer. Ik zei 'toegeschreven' want dat Divertimento is vrijwel zeker niet van Haydn, maar van één van zijn leerlingen, de in Oostenrijk geboren Franse componist en pianobouwer Ignaz Pleyel, die leefde van 1757 tot 1831 en zelfs dit is nog niet alles, want het Antonius Koraal is een oud pelgrimslied een 'traditional' zo gezegd.
En zo klopt het tòch wat er bij Focus tussen haakjes achter de titel stond: trad. / arr. Thijs van Leer. Overigens citeert Brahms Joseph Haydn wèl letterlijk uit het tweede deel van symfonie n. 101, bijgenaamd de klok in zijn variaties.
Dit en een geluidsopname van meesterviolist en vriend van Brahms, Joseph Joachim zijn te horen in Vreemde Geluiden aflevering 203 (VG203)
In VG204 kunt u de enige opname van Johannes Brahms' stem en -pianospel beluisteren. Tevens behandelen we de beroemde popgitarist Carlos Santana, die zoals wel vaker gebeurt niet netjes vermeldt dat hij die ene mooi melodie van een 19e eeuwse componist heeft geleend.

De uitzendingen staan keurig op een rijtje op: www.mixcloud.com/Vreemde_Geluiden
Uitgebreidere informatie, afbeeldingen en video's zijn hier te vinden: www.vreemdegeluiden.com

zaterdag 31 maart 2018

Pasen

Misschien vind ik de paasdagen wel net zo erg als de kerstdagen. Al je vriendjes en vriendinnetjes spelen of zingen in de "MP" de "JP" of ergens anders en de bibliotheek is zomaar op vrijdagmiddag dicht, terwijl je anders voor het minste geringste flauwekulletje al een e-mailtje van ze krijgt. En de supermarkten waren gisteren allemaal om 19:00 ipv 21:00 al dicht. Wat is daar de meerwaarde van? D'r werken daar in deze wijk toch alleen maar niet-christelijke jongeren. Die pak je dan weer een zakcentje af... Ik was gelukkig niet de enige die nog ff borrelnootjes wilde halen... Ja, kon ik naar de AH op het station, maar da's dan weer nèt iets te ver fietsen. Ik heb maar tosti's gemaakt met brood dat al best lang in de vriezer lag, volgens mij.
Ohja, ik zou nog vertellen waarom Bisschop Nicolaas zo'n zak was: hij heeft in de 4e eeuw een belangrijke stem gehad in de besluitvorming rondom de samenstelling van de Bijbel, dus deze ongein hebben we mede aan hem te danken. Dat heb ik ooit in een zwaarlijvig werk uit de bibliotheek van Kampen gelezen en in Kampen kunnen ze het weten! Daar hebben ze verstand van Theologie. Is in de 4e eeuw ook niet de Islam uitgevonden? Zal ik een partij oprichten die pleit voor het terugdraaien van al deze rampzalige misvattingen? Zullen we gewoon weer bomen gaan vereren en zo? Ik hou nie zo van Pasen en waar het voor staat, maar dat was inmiddels wel duidelijk, geloof ik. Wèl van paaseitjes, vooral die van witte chocolade in tegenstelling tot pepernoten. Die plakken zo aan je tanden.

Ok, zo hebben we wel weer genoeg gekankerd. Het begint alweer een beetje op te klaren in mijn hoofd. Ik heb de dosering van één van mijn medicijnen naar beneden bijgesteld. Het voelde toch ook wel "chemisch" mijn chagrijn. Ik sliep de laatste dagen bijna 12 uur per etmaal en dat is uiteindelijk niet goed voor je stemming. Quetiapine zorgt er niet alleen voor dat ik niet ga denken dat ik de reïncarnatie van Nietzsche ben of dat Willeke vanuit het hiernamaals invloed op mijn leven uitoefent, maar het kan mijn hersenactiviteit ook te véél dempen en daardoor kan ik juist weer depressief worden. Het is allemaal een kwestie van evenwicht. De wijziging valt binnen de afspraken die ik met mijn arts hierover heb gemaakt.
Ik ben in een ander autobiografisch boek van Igor Cornelissen begonnen en het leest erg prettig. Biografieën vind ik fijn om te lezen en Igor's stijl is authentiek. Het spoort me bijna aan om zelf ook die autobiografie maar weer eens op te pakken, maar daar kleven nogal wat dilemma's aan. Hoe ga je om met de onvermijdelijke vervelende en pijnlijke zaken: familieperikelen, mijn psychische aandoening en de voor een normaal mens onbegrijpelijke beslissingen die ik mede daardoor heb genomen, met name toen ik in België zat. Moet ik dan bij mensen op bezoek om net als Igor erachter te proberen te komen hoe dit of dat ook alweer zat, of om mijn kinderherinneringen te toetsen aan die van mensen die indertijd volwassen waren? Niet iedereen is blij met gewroet in het verleden. Dat ervoer een oom van mij die de geschiedenis van Vinkeveen in de Tweede Wereldoorlog opschreef en ook Igor heeft nu nog mensen die hem niet mogen vanwege zijn onderzoek en voorzichtige speculaties over mensen in die periode. Ik heb dan de oorlog niet meegemaakt, maar ik ben wèl opgevoed met 'de verhalen'. Sowieso zou ik met openbaar maken moet wachten tot sommige mensen er niet meer zijn. Maar misschien nog het belangrijkste: word ik zèlf wel blij van dat oprakelen? Zal het mijn gedachten ordenen, of zal het me juist gaan belemmeren in het genieten van de leuke dingen van het leven nu? Zal het zorgen dat de nare dromen minder worden, of zal ik ze er juist mee oproepen? Misschien moet ik het in kleine porties aanpakken: één onderwerp per keer. Maar ja... en passant zullen daarmee tevens andere herinneringen bovenkomen, die in notitieboekjes of op fiches genoteerd moeten worden. En wordt het dan weer niet zo'n manische bevlieging die ik onvoltooid laat liggen, terwijl ik in die tijd veel beter muziek had kunnen maken. Autobiografieën zijn er immers genoeg, ok, niet van Vinkeveners van mijn generatie, maar vast wel van andere mensen met soortgelijke achtergronden, maar mijn muziekjes zijn toch wel uniek, of unieker (is dat correct Nederlands?) en dáár word ik sowieso blij van en vergeet ik mijn sores van. Jongens en meisjes, ik geloof dat ik er uit ben....



zaterdag 24 maart 2018

hoofdschotel

Ik ben nog niet helemaal 'boven Jan' qua griep/verkoudheid niet en ook niet qua stemming, maar dat hangt misschien ook een beetje samen. Dit boekje ga ik vandaag eens lezen. Het is van een kroegmaat en hij was zo vriendelijk om het voor me te signeren:


Kan ik me zelf eens een mening vormen van het werk over deze door sommigen verguiste en anderen geprezen Zwolse schrijver. Dit is slechts een fractie van zijn ouevre. Ik heb opgezocht wat zijn belangrijkste werken zijn en er één van gereserveerd bij de bieb.



Gisteren heb ik deze CD's gekocht, als troost, want ik had echt de pest in/verdrietig, etc..  Nee, ga ik verder niet uitleggen, zie gisteren en anders haal ik het later toch weer weg, omdat ik het dan ineens gezeur vind... Eno en Byrne zit nu voor de tweede keer in de speler. Ik had de LP al eens gekocht, maar die was van zulke slechte kwaliteit dat het niet prettig luisteren was. Op de CD staat trouwens een extra 'kant'. Da's dubbel plezier en compenseert weer dat Man or Astro-Man maar 10 minuten duurt....


De meeste van deze plaatjes zijn al een keer voorbijgekomen op dit blog, maar nog nooit in deze mooie volgorde: